Puntuazioa
Oro har, Elefenek idazlearen esku uzten du puntuazioa aukeratzea; argitasuna eta koherentzia dira estandar bakarrak. Hala ere, oinarrizko konbentzio batzuk badaude, Europako hizkuntza gehienetako berberak direnak.
Esaldi bateko lehen hitzak letra larriz hasi behar du.
Puntuazio-marka nagusiak
Esaldi arrunt bat puntu batekin amaitzen da ( . ).
Esaldia zuzeneko galdera bat bada, galdera-marka batekin amaitzen da ( ? ).
Harridura-marka ( ! ) erabil daiteke ahoz esatean intentsitate emozionala izango lukeen esaldi baten amaieran.
Koma batek ( , ) esaldi barruko etenaldi natural bat adierazten du, edo, batzuetan, esaldi baten zati bat (adibidez, perpaus bat) bestetik argi bereizteko erabiltzen da. Komak zerrenda bateko elementuak bereizteko ere erabiltzen dira.
Zenbakiak idaztean, zati hamartarra adierazteko koma zein puntua erabil daiteke. Hiru zifrako taldeak espazioen bidez bereiz daitezke.
Bi puntuek ( : ) aurretik doanaren azalpen zehatzago bat aurkezten dute. Bi puntuen ondoren letra larria erabili behar da jarraian datorrena esaldi oso bat bada, baina ez zerrenda huts bat edo esaldi baten zati bat bada.
Puntu eta koma ( ; ) puntuaren ordez erabil daiteke elkarren ispilu edo oreka diren bi esaldiren artean. Zerrenda bateko elementuak bereizteko ere erabil daiteke, elementu horiek luzeak badira edo beren komak badituzte.
Ez jarri espaziorik puntuazio-marka nagusi baten ezkerrean. Baina jarri espazio bat eskuinean, paragrafo amaieran izan ezik.
Komatxoak
Komatxoak zuzeneko aipamen gisa aurkezten diren hitzen hasieran eta amaieran jartzen dira. Munduan hainbat komatxo mota daude, besteak beste: ' " ‹…› «…».
Elefenez, normalean " forma erabiltzen da, argia, idazteko erraza eta nazioartekoa delako. Aipamen baten barruan beste aipamen bat agertzen denean, barruko aipamenaren inguruan ' jartzen da (behean adibide bat dago). Tipografia txukunean, liburuetan bezala, forma kurbatuak erabiltzen dira (“” eta ‘’), baina horiek ez dira beharrezkoak eguneroko komunikazioan. Ez jarri espaziorik komatxoen eta aipatutako testuaren artean.
Hizkuntza batzuetan, elkarrizketa baten erdian pertsona berri bat hitz egiten hasten denean, marra bat ( — ) agertzen da komatxoen ordez. Elefenez hori saihestea gomendatzen dugu, ez baita hain argia eta marren beste erabilera batzuekin nahas baitaiteke.
Istorio bateko pertsonaia baten hitzak aipatzean, aipamenarekin batera etiketa bat agertu ohi da, nor ari den hitz egiten eta nola ari den adierazteko. Elefenez idatzitako horrelako esaldietan, hobe da marra bat jartzea etiketa horren eta aipamenaren zati bakoitzaren artean. Horrela, erraza da jatorrizko esaldiaren puntuazio zehatza mantentzea:
- La vendor murmura – “Ma lo no es tan simple, mea ami.”
- “Me acorda.” – la om responde felis.
- “Perce tu es asi?” – la fem demanda.
- “Cisa” – la bonvolor sujesta – “me pote aida.”
- “Me ave un ami nomida Freda,” – el esplica – “ci es un tortuga.”
Hizkuntzei buruz idaztean eta hitz edo esaldi bat aipatzeko erabiltzen denean, erabili komatxoak soilik:
- Me gusta la parola “xuxa”.
- Sua sposa ia comenta – “Me gusta la parola ‘xuxa’.”
Bigarren mailako puntuazio-markak
Etenpuntuek ( … ) etenaldi bat iradokitzen dute, edo hitz batzuk kendu egin direla adierazten dute.
Marrek ( – edo — ) eta parentesiek ( (…) ) esaldi baten jario arruntaren barruan txertatutako iruzkinak inguratzen dituzte.
Apostrofoak ( ' ) bokal bat kendu dela adierazten du. Normalean, bertsogintzan baino ez da gertatzen hori.
Elefenez, moneta-sinboloak (€, ¥, £, $, etab.) prezioaren zifren aurretik edo ondoren idazten dira, kasuan kasuko herrialdeko ohituraren arabera.
Badira beste puntuazio-marka batzuk ere, baina haien erabilerak lotura gutxi du Elefenen arauekin.