Questiones

Il ha tres typos de questiones: illos que pote esser respondite con un simple “si” o “no”, illos que presenta un gamma de optiones a eliger, e illos que demanda un elemento de information particular.

In plus, le questiones pote esser directe (“Ubi nos va?”) o indirecte (“Io te demandava ubi nos va”, “Io non sabe qui io es”). Le questiones directe fini con un signo de interrogation (?).

Questiones de si/no

Un phrase pote esser transformate in un questione de si/no per adder esce (“An il es le caso que…”) al initio:

• Esce tu parla deutx? – An tu parla germano?
• Esce tu ia come la salada? – Ha tu mangiate le salada?

Il ha duo altere manieras. In le lingua parlate, in questiones que presenta un possibilitate e simplemente pete confirmation, se pote adder si? o no? al fin del phrase. E in questiones multo simple, un parlator pote simplemente elevar le tono de su voce al fin:

• Tu ia come la salada, si?
• Tu ia come la salada, no?
• Tu ia come, si?
• Nos es perdeda, no?
• Vos comprende?

Le responsa a un questione de si/no es si (“si”) o no (“no”). Si declara que le possibilitate exprimite in le questione es ver; no declara que illo es false:

• Tu desira bir? – Vole tu bira?
  • Si, per favore. – Si, per favor. (io vole bira)
  • No, grasias. – No, gratias. (io non vole bira)

Si le questione esseva formulate in le negativo, si e no transmitte le mesme significatos que illos haberea si le questione non habeva essite negative. Sed isto pote esser confuse, de modo que il pote esser plus clar responder con un phrase complete:

• Tu no desira bir? – Non vole tu bira?
  • Si. – Si. (io vole bira)
  • No. – No. (io non vole bira)
  • Si, me desira bir. – Si, io vole bira.
  • No, me no desira bir. – No, io non vole bira.

Questiones alternative

Un questione alternative simplemente pete al auditor eliger un de un numero de optiones, usualmente exprimite como un lista jungite con le conjunction o:

• Tu desira te, cafe, o bir? – Vole tu the, caffe, o bira?
  • Cafe, per favore. – Caffe, per favor.
• Tu ia veni par auto, o par bisicle, o tu ia pasea? – Ha tu venite per auto, o per bicycletta, o ha tu ambulate?
  • Par auto, probable. – Per auto, probabilemente.

Altere questiones

Altere questiones usa determinantes, pronomines, o adverbios interrogative tal como cual, ci, cuando, cuanto, como, do, e perce. Le parola interrogative es usualmente movite al initio del phrase, sed illo pote etiam apparer in le loco ubi su responsa se adjustarea:

• Cua es acel musica fea? = Acel musica fea es cua? – Que es iste musica fede?
• Cua tu ia trova en la sutera? = Tu ia trova cua en la sutera? – Que ha tu trovate in le cellario?
• Con cua tu come la salada? = Tu come la salada con cua? – Con que mange tu le salada?
• Ci es tua autor prefereda? = Tua autor prefereda es ci? – Qui es tu autor preferite?
• A ci tu ia dona la clave? = Tu ia dona la clave a ci? – A qui ha tu date le clave? / A qui dava tu le clave?
• Cual libro tu leje? = Tu leje cual libro? – Qual libro lege tu?
• Cual de la libros tu ia prefere? = Tu ia prefere cual de la libros? – Qual del libros prefereva tu?
• Cual force tu usa per come la salada? = Tu usa cual force per come la salada? – Qual furchetta usa tu pro manger le salada?
• Con cual force tu come la salada? = Tu come la salada con cual force? – Con qual furchetta mange tu le salada?
• Cuando tu dormi? = Tu dormi cuando? – Quando dormi tu?
• Cuanto tu ia paia? = Tu ia paia cuanto? – Quanto pagava tu?
• Como vos ia evade? = Vos ia evade como? – Como escapava vos?
• Do nos es? = Do es nos? = Nos es do? – Ubi nos es?
• Perce tu core? = Tu core perce? – Pro que curre tu?
• Como rapida tu pote come la salada? = Tu pote come la salada como rapida? – Como rapidemente pote tu manger le salada?

Questiones reportate

Questiones reportate (etiam cognoscite como “questiones indirecte”) es exprimite como propositiones substantival, que normalmente contine le mesme serie de parolas que un questione directe haberea, includente le mesme tempore verbal. In un questione reportate, le parola interrogative es semper placiate al initio del proposition subordinate:

• Vos va demanda: “Ci tu ia vide?”  →  Vos va demanda ci me ia vide.
  • Vos demandara: “Qui ha tu vidite?”  →  Vos demandara qui io ha vidite.
• Me no recorda: “A ci me ia parla?”  →  Me no recorda a ci me ia parla.
  • Io non recorda: “A qui ha io parlate?”  →  Io non recorda a qui io ha parlate.
• Los no sabe: “Cua nos va fa?”  →  Los no sabe cua los va fa.
  • Illes non sabe: “Que nos va facer?”  →  Illes non sabe que illes va facer.
• Tu demanda: “Cual libros vos ia compra?”  →  Tu demanda cual libros nos ia compra.
  • Tu demanda: “Qual libros ha vos comprate?”  →  Tu demanda qual libros nos ha comprate.
• Me vide: “Do me va senta?”  →  Me vide do me va senta.
  • Io vide: “Ubi io sedera?”  →  Io vide ubi io sedera.
• Me no ia sabe: “Cuando nos va parti?”  →  Me no ia sabe cuando nos va parti.
  • Io non sapeva: “Quando nos partira?”  →  Io non sapeva quando nos partira.

Le questiones de si/no, quando reportate, usa semper esce:

• El no sabe: “Esce los ia parti?”  →  El no sabe esce los ia parti.
  • Ille non sabe: “Ha illes partite?”  →  Ille non sabe si illes ha partite.
• El ia demanda: “Esce tu pote aida?”  →  El ia demanda esce me pote aida.
  • Ille demandava: “Pote tu adjutar?”  →  Ille demandava si io pote adjutar.

In alicun casos, le differentia inter un questione reportate e un proposition relative es multo subtil:

• (a) Me ia descovre cua ia es en la caxa. – Io discoperiva que habeva essite in le cassa. (un questione reportate)
• (b) Me ia descovre lo cual ia es en la caxa. – Io discoperiva lo que habeva essite in le cassa. (un proposition relative)

In le exemplo (a), io discoperiva le identitate del cosa in le cassa, mesmo si io non lo videva o tangeva directamente. In le exemplo (b), io discoperiva illo, le cosa physic mesme.