Adverbios
Exacte como adjectivos es parolas que modifica substantivos, assi le adverbios es parolas que modifica quasi toto le resto, tal como verbos, adjectivos, altere adverbios, determinantes, prepositiones, phrases nominal, e mesmo phrases integre. Typicamente, le adverbios da information super loco, tempore, circumstantia, causa, modo, o grado.
Position
In elefen, le adverbios e le adjectivos ha le mesme forma. Le differentia es rendite clar per le position: le adjectivos seque le substantivos; le adverbios seque le verbos e precede altere parolas:
- La om ia studia atendosa la testo. – Le viro studiava le texto attentemente. (modificante un verbo)
- Me ia veni asi en un tren riable lenta. – Io veniva hic in un tren ridiculamente lente. (modificante un adjectivo)
- La tren ia move asurda lenta. – Le tren se moveva absurdemente lentemente. (modificante un altere adverbio)
- Me no oia multe bon tu. – Io non pote audir te multo ben. (“multe” modificante “bon”, e “multe bon” modificante “oia”)
- Cuasi sento persones ia espeta sur la plataforma. – Quasi un centena de personas attendeva sur le platteforma. (modificante un quantificator)
- On ia escava un buco direta ante mea porte. – On ha excavate un foro justo ante mi porta. (modificante un preposition)
- Sola la manico es rompeda. – Solmente le manico es rumpite. (modificante un phrase nominal)
- Strana, el ia porta un balde de pexes. – Stranjamente, ille portava un situla de pisces. (modificante un phrase)
Un adverbio (o phrase adverbial) que modifica un verbo (o le phrase integre) pote etiam esser placiate al initio del phrase. E si illo non causa confusion, un adverbio pote etiam esser placiate post le objecto del verbo, o al fin del phrase:
- El dansa bon. – Ille dansa ben.
- Pronto el va cade. – Tost ille va cader.
- Surprendente, el es un xico multe bon. – Surprendentemente, ille es un multo bon puero.
- Me no oia tu multe bon. – Io non pote audir te multo ben.
- sed: Me leje felis la libro. – Io legeva le libro felicemente.
In alcun casos, un adverbio que precede un adjectivo pote esser jungite a illo con un tracto de union pro clarificar le significato:
- la parolas nova-creada – le parolas novemente create
Un altere modo de clarificar un significato adverbial es dicer en modo o a grado:
- La melodia es bela en modo surprendente. – Le melodia es surprendentemente belle.
Comparation
Le comparation de adverbios es exactamente como le comparation de adjectivos.
Adverbios primari
In plus del enorme numero de adverbios derivate de adjectivos, le elefen ha un pauc de parolas que es solmente adverbios:
- apena – vix, apena
- cisa – fortasse
- cuasi – quasi
- tan – si (a tal grado)
- tro – troppo (excessivemente)
- asi – hic
- ala – ibi, la
- bien – de facto, vermente, indubitabilmente
- an – mesmo (contra le expectation)
- ance – etiam, tamben
- ancora – ancora
- aora – ora, nunc
- alora – alora (a ille tempore)
- poi – postea, deinde, e tunc
- denova – de novo, novemente
- ja – jam
- nunca – nunquam
- sempre – semper
- ier – heri
- oji – hodie
- doman – deman
Tan es usate in exclamationes:
- Un vista tan bela! – Qual belle vista!
- Tan stonante! – Como surprendente!
Adverbios quantificative
Certe quantificatores pote esser convertite in adverbios, indicante le mesura o le grado in que alco es le caso.
- no – non
- alga – aliquanto, un poco
- multe – multo
- poca – pauc, un pauc
- plu – plus
- min – minus
- la plu – le plus
- la min – le minus
No como adverbio significa “non”, “a necun grado”. Illo nega lo que illo modifica. Como caso special, quando illo modifica un verbo, illo precede le verbo:
- Los no va comprende. – Illes non va comprender.
- Nos ave no sola un orania, ma ance du bananas. – Nos ha non solmente un orange, sed etiam duo bananas.
- O, no esta problem denova! – Oh, non iste problema de novo!
Alga como adverbio significa “aliquanto”, “un poco”, “assatis”, “a certe grado”:
- Acel es un caso alga spesial. – Isto es un caso aliquanto special.
- Alga confusada, el ia cade en la lago. – Aliquanto confundite, ille cadeva in le laco.
Multe como adverbio significa “multo”, “a un grande grado”:
- Me es multe coler. – Io es multo irate.
- El ama multe la femes. – Ille ama multo le feminas.
Poca como adverbio significa “pauc”, “non multo”, “a un parve grado”:
- Me es poca interesada. – Io es pauc interessate.
- El core poca. – Ille curre solmente un pauc.
Plu e min como adverbios significa “plus” e “minus”, “a un grado major” e “a un grado minor”:
- Tu aspeta plu joven ca me. – Tu sembla plus juvene que io.
- No parla plu. – Non parla plus.
- Me es min contente con la resulta ca me ta prefere. – Io es minus contente del resultato que io prefererea.
La plu e la min como adverbios significa “le plus” e “le minus”, “al grado maxime” e “al grado minime”:
- “Pardona” es la parola la plu difisil. – “Pardon” es le parola le plus difficile.
- El es la om la min interesante en la mundo. – Ille es le viro le minus interessante del mundo.
- A la min, nos ave ancora la un la otra. – Al minus, nos ha ancora le un le altere.
Adverbios interrogative e relative
Le sequente adverbios pote esser usate de plere modos:
- cuando – quando
- do – ubi
- como – como
- cuanto – quanto
- perce – pro que, per que
Illos crea questiones directe e indirecte, e introduce propositiones relative. Como un extension de lor uso relative, illos etiam se porta como conjunctiones que introduce propositiones adverbial – cuando, per exemplo, es alora un abbreviation de a la tempo cuando (al tempore quando). Illos pote etiam esser introducite per prepositiones.
Cuando significa “quando” (a qual tempore, in qual tempore):
- Cuando nos va come? – Quando nos va manger?
- La enfante demanda cuando nos va come. – Le infante demanda quando nos va manger.
- En la anio cuando me ia nase, la clima ia es multe calda. – In le anno quando io nasceva, le clima esseva multo calide.
- Cuando nos ariva, me va dormi. – (Al tempore) quando nos arrivara, io dormira.
- Nos va canta ante cuando nos dansa. – Nos cantara ante que nos dansa.
- Nos va dansa pos cuando nos canta. – Nos dansara post que nos canta.
- Nos va dansa asta cuando nos adormi. – Nos dansara usque nos adormi.
Do significa “ubi” (a qual loco, in qual loco). Quando usate con un verbo de movimento, do frequentemente significa “a ubi”:
- Do es la can? – Ubi es le can?
- Me no sabe do nos vade. – Io non sabe ubi nos va.
- En la pais do me ia nase, la clima es multe calda. – In le pais ubi io nasceva, le clima es multo calide.
- El ia dormi do el sta. – Ille dormiva ubi ille stava.
- Me veni de do tu ia visita me. – Io veni de ubi tu me visitava.
- La polisior ia desinia un sirculo sirca do el ia trova la clave. – Le agente de policia designava un circulo circa ubi illa trovava le clave.
Como significa “como” (in qual modo). Illo serve etiam como preposition con le significato de “como”:
- Como tu conose mea nom? – Como tu cognosce mi nomine?
- Me no comprende como tu conose mea nom. – Io non comprende como tu cognosce mi nomine.
- La manera como tu pasea es riable. – Le maniera in que tu ambula es ridicul.
- Me parla como me pensa. – Io parla como io pensa.
- La descrive ia difere multe de como la loca aspeta vera. – Le description differeva multo de como le loco de facto sembla.
- Tua oios es como los de un falcon. – Tu oculos es como illos de un falcon.
Cuanto significa “quanto” (in qual quantitate). Illo serve etiam como quantificator con le mesme significato:
- Cuanto la orolojo custa? – Quanto costa le horologio?
- Cuanto tu ia compra? – Quanto tu comprava?
- Cuanto tu desira esta torta? – Quanto tu desira iste torta?
- Me va demanda cuanto ia ariva. – Io demandara quanto ha arrivate.
- Nos va aida cuanto nos pote. – Nos adjutara tanto como nos pote.
- Tu sabe cuanto me ama tu? – Tu sabe quanto io te ama?
Perce significa “pro que” (in varie sensos: per qual causa, per qual ration, con qual intention). Le conjunctiones correspondente es car (“perque”, “pro le ration que”) e afin (“pro que”, “con le intention que”):
- Perce tu core? – Pro que tu curre?
- La fem ia demanda perce la fenetra es rompeda. – Le femina demandava pro que le fenestra esseva rumpite.