Adxectivos
Un adxectivo é unha palabra que modifica o sentido dun substantivo. Representa as calidades do que é indicado polo substantivo.
En elefen, os adxectivos non varían en xénero nin en número.
Orde das palabras
A maior parte dos adxectivos colócanse detrás do substantivo ao que modifican. Con todo bon (“bo/a”) e mal (“malo/a”) adóitanse colocar diante do substantivo, salvo se son eles mesmos os modificados:
- un bon can – un bo can
- un can plu bon – un can mellor
- la mal enfante – o neno malo
- un mal can bon instruida – un mal can ben ensinado
- bon enfantes mal comprendeda – nenos bos mal entendidos
Na maioría dos casos, é posible engadir máis dun adxectivo cualificativo sen causar confusión. Pero nalgúns casos, un dos adxectivos pode ser entendido como un adverbio o que altera o significado do adxectivo seguinte. Pódese colocar e entre os adxectivos para evitar confusión:
- la nara vera longa – a historia moi longa (vera = adverbio)
- la nara vera e longa – a historia verdadeira e longa (vera = adjetivo)
- la om grande, forte, e stupida – o home grande, forte e estúpido (tres adxectivos)
Nalgúns casos, pódese colocar un adxectivo diante do substantivo: por razóns de estilo en poesías ou narracións, ou cando se trata de adxectivos de peso similar:
- la peti casa bela – a casiña encantadora
- un fea arbor vea – unha árbore vella e fea
Os adxectivos que máis conveñen para este uso son os máis simples e curtos, como bela, fea, nova, vea, grande, e peti.
Comparación
Fórmanse os adxectivos de comparación engadindo os adverbios plu (“máis”) e min (“menos”). “Que” é ca en elefen:
- La cosina es plu calda ca la jardin. – A cociña é máis calorosa que o xardín.
- Esta leto es min comfortosa ca me ia previde. – A cociña é máis calorosa que o xardín.
Fórmanse os adxectivos superlativos engadindo os adverbios la plu (“o máis”) e la min (“o menos”):
- La sol es la ojeto la plu calda en la sistem solal. – O sol é o astro máis quente do sistema solar.
- El ia ave un fia la plu bela en la mundo. – Tiña un filla, a máis bela do mundo.
Pódese combinar un ordinal coa construción superlativa:
- Vega es la stela sinco la plu briliante en la sielo de note. – Vega é a quinta estrela máis brillante no firmamento.
- El ia deveni la om tre de la plu ricas en la mundo. – Converteuse no terceiro home máis rico do mundo.
Os comparativos de igualdade fórmanse coa combinación tan… como… (“tan… como…” ou “tan… coma…”):
- La arbor ia es tan alta como un casa. – A árbore é tan grande como a casa.
Adxectivos como substantivos
Pódese transformar un adxectivo nun substantivo cuxo sentido é un ser que posúe a calidade dese adxectivo. O substantivo resultante segue as regras habituais dos substantivos: toma o -s do plural, depende de determinantes e pode ser modificado por adxectivos:
- Esta anelo es perfeta sirculo. Lo es un sirculo perfeta. – Este anel é perfectamente circular. É un círculo perfecto.
- Marilyn es un blonde, e seniores prefere blondes. – Marilyn é loura e os homes prefírenas louras.