Capitol 1: Sr Sherlock Holmes
Sr Sherlock Holmes, ci ia tende leva se multe tarda en la matinas, estra en acel avenis no nonfrecuente cuando el ia pasa tota la note sin dormi, ia senta a la table de come prima. Me ia sta sur la tapeto de ximineria e ia prende la basto lasada par nosa visitor en la sera presedente. Lo ia es un peso bela de lenio spesa, con testa bulbin, de la spesie nomida un “avocato de Penang”. Direta su la testa ia es un banda de arjento, con largia de cuasi un diton. “A James Mortimer, M.C.R.S., de sua amis en la O.C.C.” ia es gravada sur lo, con la data “1884”. Lo ia es un basto esata tal como portada par dotores de familias en un eda pasada – diniosa, solida e corajinte.
“Bon, Watson, cua es tua opina sur lo?”
Holmes ia senta con sua dorso turnada a me, e me ia dona a el no sinia de mea ocupa.
“Como tu ia sabe cua me fa? Me crede ce tu ave oios en la retro de tua testa.”
“A la min, me ave ante me un vaso-de-cafe arjentida e bon limpida.” – el ia dise. “Ma dise a me, Watson, cua es tua opina sur la basto de nosa visitor? Car nos ia ave la mal fortuna de no encontra el e ave no comprende de sua taxe, esta suvenir nonintendeda deveni importante. Ta ce me oia tua reconstrui de la om par un esamina de lo.”
“Me opina” – me ia dise, seguente tan multe como posible la metodos de mea camerada – “ce Dr Mortimer es un om medical, vea e susedosa, e respetada si los ci conose el ia dona a el esta simbol de sua amira.”
“Bon!” – Holmes ia dise. “Eselente!”
“Me pensa ance ce, longo la probablia, el es un dotor campanial ci fa multe de sua visitas par pede.”
“Perce tal?”
“Car esta basto, an si orijinal multe bela, es tan bateda ce me pote apena imajina lo portada par un dotor urban. La metal spesa sirca la pede es gastada, donce lo es evidente ce el ia fa un cuantia grande de paseas usante lo.”
“Perfeta razonada!” – Holmes ia dise.
“E en ajunta, on ave la ‘amis en la O.C.C.’ Me divina ce esta es un club de cavalores, la club local de cual el ia dona cisa alga aida sirurjial a sua membros, e cual ia fa un presenta peti a el par intercambia.”
“Vera, Watson, tu esele tan.” – Holmes ia dise, puiante sua seja a retro e ensendente un sigareta. “Me es obligada a dise ce, en tota la racontas cual en tua jentilia grande tu ia dona sur mea propre atenis peti, tu ia suestima abitual tua propre talentos. Cisa tu mesma no es luminosa, ma tu condui la lus. Alga persones, sin posese jenia, ave un potia notable per stimula lo. Me confesa, mea cara bonom, ce me deta vera multe a tu.”
El ia dise ja nunca un tal cosa, e me debe confesa ce sua parolas ia dona a me un plaser intensa, car me ia es comun iritada par sua nonresponde a mea amira e a la atentas cual me ia fa per publici sua metodos. Me ia es orgulosa, ance, pensante ce me ia mestri sufisinte sua sistem per aplica lo en un manera cual ia gania sua aproba. El ia prende aora la basto de mea manos e ia esamina lo tra alga minutos par oios sin oculo. A pos, con fas interesada, el ia pone sua sigareta e, portante la basto a la fenetra, el ia esplora denova lo par un lupa convesa.
“Interesante, an si elementin.” – el ia dise en revade a sua angulo favoreda de la sofa. “On ave serta un o du indicas sur la basto. Lo dona a nos la funda per alga deduis.”
“Esce alga cosa ia evade me?” – me ia demanda con alga egosia. “Me espera ce on ave no partes major cual me ia fali atende, si?”
“Me teme, mea cara Watson, ce la plu de vosa concluis ia es erosa. Cuando me ia dise ce tu ia stimula me, me ia vole dise, franca parlante, ce, en nota vosa falasias, a veses me ia es gidada en dirije a la veria. Ma tu no razona intera falsa en esta caso. La om es serta un dotor campanial. E el pasea multe.”
“Donce me ia vade coreta.”
“A acel grado.”
“Ma acel ia es tota.”
“No, no, mea cara Watson, no tota – en no modo tota. Me ta sujesta, per esemplo, ce un presenta formal a un dotor ta veni plu probable de un ospital ca de un club de cavalores, e cuando la leteras ‘C.C.’ es poneda pos acel ospital, la parolas ‘Charing Cross’ es multe natural sujestada.”
“Cisa tu razona bon.”
“On va trova probablia en acel dirije. E si nos prende esta como un ipotese tempora, nos ave un funda fresca de cual nos pote comensa nosa construi de esta visitor nonconoseda.”
“Aora bon, si nos suposa ce ‘O.C.C.’ representa vera ‘Ospital de Charing Cross’, cual plu concluis nos pote dedui?”
“Esce no concluis proposa se? Tu conose mea metodos. Aplica los!”
“Me pote pensa sola a la conclui evidente ce la om ia servi como dotor en la urbe ante vade a la campania.”
“Me opina ce nos pote aventura pico plu ca esta. Considera lo en esta manera. A cual tempo lo ta es la plu probable ce on ta fa un tal presenta? Cuando sua amis ta uni per dona a el un representa de sua bonvole? Evidente a la momento cuando Dr Mortimer ia retira se de la servi de la ospital per comensa sua propre posto medical. Nos sabe ce on ia fa un presenta. Nos crede ce un cambia ia aveni de un ospital urban a un posto campanial. Esce, aora, nos estende tro nosa indui en dise ce la presenta ia es fada en la tempo de la cambia?”
“Serta, esta pare multe probable.”
“Aora, tu va oserva ce el no ia pote es un empleada de la ospital, car sola un om bon instituida en un posto medical en London ta pote ave un tal posto, e un tal person no ta migra a la campania. De cual tipo el ia es, alora? Si el ia es en la ospital ma no un empleada, el ia pote es sola un sirurjiste o mediciste stajiante – apena plu ca un studiante de nivel alta. E el ia parti a sinco anios pasada – la data es sur la basto. Donce tua dotor de familia, seria e de eda media, desapare sin trasa, mea cara Watson, e el ci emerje es un om joven de min ca tredes anios, amin, nonaspirante, distraeda, e la posesor de un can favoreda, cual me ta descrive aprosima como plu grande ca un terier e plu peti ca un mastin.”
Me ia rie noncredente en cuando Sherlock Holmes ia apoia a retro sur sua sofa e ia sofla anelos peti de fuma tremante en asende a la sofito.
“A tema de la parte final, me ave no metodo de esamina tu,” – me ia dise – “ma a la min lo no es difisil ce on descovre alga detalias sur la eda e carera profesal de la om.”
De mea scafal peti medical me ia estrae la Cataloga Medical e ia foraje la nom. Lo ia conteni plu ca un Mortimer, ma sola un ci ia pote es nosa visitor. Me ia leje sua descrive a vose:
Mortimer, James. Membro de la Corpora Reial de Sirurjistes, 1882, Grimpen (Stepe Dartmoor, Devon). Sirurjiste stajiante, de 1882 a 1884, a la Ospital de Charing Cross. Ganior de la Premio Jackson per Patolojia Comparante, con esajo titulida ‘Esce maladia es un retrosede?’ Membro corespondente de la Sosia Patolojial Svensce. Autor de ‘Esemplos strana de atavisme’ (Bisturi, 1882), ‘Esce nos progresa?’ (Jornal de psicolojia, marto 1883). Ofisior medical per la parocias Grimpen, Thorsley e Tumulo Alta.
Mortimer, James, M.R.C.S., 1882, Grimpen, Dartmoor, Devon. House-surgeon, from 1882 to 1884, at Charing Cross Hospital. Winner of the Jackson prize for Comparative Pathology, with essay entitled ‘Is Disease a Reversion?’ Corresponding member of the Swedish Pathological Society. Author of ‘Some Freaks of Atavism’ (Lancet 1882). ‘Do We Progress?’ (Journal of Psychology, March, 1883). Medical Officer for the parishes of Grimpen, Thorsley, and High Barrow.
“Con no refere a acel club de cavalores, Watson,” – Holmes ia dise con surie juosa – “ma un dotor campanial, como tu ia oserva multe astuta. Me opina ce mea deduis es relativa justida. En pertine a la ajetivos, me ia dise, si me recorda bon: amin, nonaspirante e distraeda. Lo es mea esperia ce un person amin es la sola en esta mundo ci reseta tribuis, un nonaspirante es la sola ci abandona un carera en London per vade a la campania, e un distraeda es la sola ci lasa sua basto e no sua carta de visita pos espeta tra un ora en la sala de algun.”
“E la can?”
“Ia abitua porta esta basto pos sua mestre. Car la basto es pesosa, la can ia teni forte la media de lo, e la marcas de sua dentes es multe clar vidable. La mandibula de la can, como mostrada par la spasio entre esta marcas, es tro larga en mea opina per un terier e no sufisinte larga per un mastin. Cisa lo ia es – si, Jupiter santa!, lo es un spaniel de capeles risa.”
El ia sta ja e ia pasea tra la sala en parla. Aora el ia para en la alcova de la fenetra. Un tal cualia de convinse ia presenta se en sua vose ce me ia regarda el con surprende.
“Mea cara bonom, como lo pote aveni ce tu es tan serta sur esta?”
“Par la causa multe simple ce me vide la can mesma a nosa propre porte, e aora on oia la tintina par sua posesor. No sorti, me solisita, Watson. El es un de tua frates profesal, e tua presentia va es cisa aidante a me. Aora es la momento dramosa de la destina, Watson, cuando nos oia un paso sur la grado cual pasea prosiminte a nosa vive, e nos no sabe esce per bon o mal. Cua Dotor James Mortimer, om de siensa, va demanda de Sherlock Holmes, la spesialiste de crimin? Entra!”
La aspeta de nosa visitor ia es un surprende per me, car me ia espeta un dotor tipal de la campania. El ia es un om magra e multe alta, con un nas longa como un beco, cual ia protende entre du oios gris e agu, prosima locada a lunlotra e briliante sintilinte pos un oculo de montur de oro. El ia es vestida en modo profesal ma alga noncurada, car sua jacon ia es pico susia e sua pantalon gastada. An si joven, sua dorso longa ia es ja arcida, e el ia pasea con sua testa puiada a ante e un aira jeneral de bonvole miope. Cuando el ia entra, sua regarda ia cade a la basto en la mano de Holmes, e el ia core en dirije a lo con un esclama de joia.
“Me es tan multe contente.” – el ia dise. “Me no ia es serta esce me ia lasa lo asi o en la Ofisia de Barcones. Me no ta vole perde acel basto, an per la mundo.”
“Presentada, me vide.” – Holmes ia dise.
“Si, senior.”
“Par la Ospital de Charing Cross?”
“Par un o du amis ala a la tempo de mea sposi.”
“Ai, ai, lo es mal!” – Holmes ia dise, secutente la testa.
Dr Mortimer ia palpebri pos sua oculo con stona moderada. “Perce mal?”
“Sola car tu ia desordina nosa deduis peti. Tua sposi, tu dise?”
“Si, senior. Me ia sposi, e donce ia parti de la ospital, e ance de tota espera de un posto major. Me ia debe comensa mea propre casa.”
“E bon, nos no ia es tan erante, an tal.” – Holmes ia dise. “E aora, Dr James Mortimer —”
“Senior, mera Senior – un M.C.R.S. umil.”
“E un om de mente esata, evidente.”
“Un amator de siensa, Sr Holmes, un colior de concas sur la costas de la mar grande nonconoseda. Me suposa ce Sr Sherlock Holmes es el a ci me parla e no —”
“No, esta es mea ami Dr Watson.”
“Encantada, senior. Me ia oia referes a tua nom en relata con lo de tua ami. Tu interesa multe me, Sr Holmes. Me ia espeta apena un cranio tan dolicosefalica o un developa supraorbital tan asentuada. Esce tu ta oposa si me ta tira mea dito longo tua fesur parietal? Un moldida de tua cranio, senior, asta cuando la orijinal es disponable, ta orna vera cualce museo antropolojial. Me no intende adula, ma me confesa ce me anela posese tua cranio.”
Sherlock Holmes ia jesti nosa visitor strana a un seja.
“Tu es tan zelosa sur tua ramo de pensa, me persepi, senior, como me es sur mea.” – el ia dise. “Me oserva par tua dito indicante ce tu prepara tua propre sigaretas. No esita ensende un de los.”
La om ia estrae paper e tabaco e ia jira la un en la otra con destrosia surprendente. El ia ave ditos longa e tremante, tan ajil e ajitada como la antenas de un inseto.
Holmes ia silenti, ma sua regardetas dardin ia mostra a me la interesa cual el senti sur nosa acompanior noncomun.
“Me suposa, senior,” – el ia dise final – “ce lo no ia es mera con la intende de esamina mea cranio ce tu ia onora me par visita asi en la sera de ier e denova oji?”
“No, senior, no, an si me es felis ce me ia ave la capasia de fa ance acel. Me ia veni a tu, Sr Holmes, car me ia reconose ce me mesma es un om nonpratical e car me es subita frontida par un problem la plu grave e estracomun. Seguente mea reconose ce tu es la esperta du de la plu altas en Europa —”
“Vera, senior! Esce me pote demanda ci ave la onora de es la prima?” – Holmes ia demanda con alga severia.
“A un om de mente esata siensal, la labora de Sr Bertillon debe sempre impresa forte.”
“Donce esce tu no debe plu bon consulta el?”
“Me ia dise, senior: a la mente esata siensal. Ma como un om de casos pratical, on aseta ce tu sta solitar. Me espera, senior, ce, contra intende, me no ia —”
“Sola pico.” – Holmes ia dise. “Me opina, Dr Mortimer, ce tu ta ata saja si, sin plu pospone, tu ta informa me, per favore, clar sur la natur esata de la problem sur cual tu esije mea aida.”