Spelling en Uitspraak

Alfabet

Het Elefen gebruikt het welbekendst alfabet ter wereld: het Romeins of Latijns schrift.

• kleine letters
  • a b c d e f g h i j l m n o p r s t u v x z
• hoofdletters
  • A B C D E F G H I J L M N O P R S T U V X Z

K (k), Q (q), W (w) en Y (y) blijken nooit op normale woorden. Met rond honderd internationale woorden zijn die voorkomen in on-Romaanse talen, kan W in plaats van U en Y in plaats van I worden geschreven om de spellingen makkelijker te maken: ioga/yoga, piniin/pinyin, sueter/sweter, ueb/web. Buiten die gebruiken men de K, Q, W en Y voor de originele vormen van de eigennamen en woorden van andere talen te bewaren.

De woordenschat heeft maar weinig H’s, doch er zijn die in enkele technische en cultuursoortelijke termen.

Hoofdletters

Het eerste woord van elke zin en eigennamen beginnen met een hoofdletter. Bestaan een eigennaam uit verscheidene woorden, dan zou de eerste letter van elke woord in hoofdletter zijn geschreven – afgezien van het woordjes, bijvoorbeeld la en de:

• Personen (zowel de echten of fictieven), plus verpersoonlijkt dieren en dingen
  • Maria, San Paulo, Barack Obama, Jan de Hartog, Seniora Braun, Oscar de la Renta, Mickey Mouse
• Organisaties (bijv. compagnieën, maatschappijen)
  • Ikea, Nasiones Unida, Organiza Mundal de Sania
• Politieke entiteit (bijv. naties, staten, staten)
  • Frans, Atina, Site de New York, Statos Unida de America
• Geografische locaties (bijv. rivieren, oceanen, meren, bergen)
  • la Alpes, Rio Amazon, Mar Atlantica
• Letters van het alfabet
  • E, N

De titels van kunstwerken en literaturen hebben echter maar één hoofdletter voor het eerste woord (met elk eigennaam dat in de titel te verschijnen):

• Un sonia de un note de mediaestate – Een Midzomernachtdroom
• La frates Karamazov – De gebroeders Karamazov
• Tocata e fuga en D minor – Toccata en Fuga in d-moll

Soms, bijvoorbeeld in een waarschuwingsbord, worden hoofdletters gebruikt om de hele woorden of zinnen opdat een gevoel van BEKLEMTONING wordt gebracht.

Ergens heeft het Elefen kleine letters intussen andere talen hebben hoofdletters:

• Weekdagen
  • lundi, jovedi – maandag, donderdag
• Maanden
  • marto, novembre – maarte, november
• Feestdagen en gelijke gebeurtenissen
  • natal, ramadan, pascua – Kerst, Ramadan, Pasen
• Eeuwen
  • la sentenio dudes-un – de eenentwintigste eeuw
• Talen en volken
  • catalan, xines – Catalaans, Chinees

Namen van de letters

De volgende lettergrepen worden om de letters te benoemen gebruikt, bijv. bij het spellen van een woord:

• a be ce de e ef ge hax i je ka el em en o pe qua er es te u ve wa ex ya ze

Deze zijn zelfstandig naamwoorden dat meervouden hebben: as, bes, efes.

Zwart op wit kan je slechts de letter zelf als hoofdletter schrijven. Tel -s op voor het meervoud:

• La parola “matematica” ave tre As, du Ms (uitgesproken als emes), e un E. – Het woord “matematica” heeft drie A’s, twee M’s en één E.

Klinkers

We uitspreken de letters A, E, I, O en U evenals in het Spaans of Italiaans:

Er ligt een graad van verscheidenheid aan de klanken van de klinkers. Bijvoorbeeld, je kan de A als [ɑ] (“car” in het Engels) uitspreken; E als [ɛ] (Engels “get”) of [eɪ] (“dijk”); en O als [ɔ] (de eerste helft van “koud”) of [oʊ/əʊ] (Engels “coat”) zonder het misverstand te veroorzaken.

Tweeklanken

Twee klinkers worden meestal afzonderlijk uitgesproken. Maar indien het laatstgenoemde is I of U, dan vormen de twee klinkers een tweeklank in vier gevallen:

Het optellen van een voorvoegsel maakt niet een tweeklank: reuni [re-uni], supraindise [supra-indise]. Om vergelijkbare redenen zijn twee afzonderlijke lettergrepen normaal op enkele andere woorden: egoiste [ego-iste], proibi [pro-ibi]. Het woordenboek duidt dergelijke woorden aan, bijv. “proibi (o-i)”.

Er zijn weinige reeksen van EI. We moeten hem als twee afzonderlijke klinkers uitgesproken: ateiste [ate-iste], feida [fe-ida], reinventa [re-inventa]. Maar men die deze uitspraak lastig vinden, kunnen [ej] of zelfs [e] in plaats zeggen.

De I of U wordt tot een halfklinker – als de Engels Y of W – wanneer het gaat nog een klinker voor in de volgende gevallen:

• Aan het woordbegin
  • ioga [joga], ueste [weste]
• Tussen twee andere klinkers
  • joia [ʒoja], ciui [kiwi], veia [veja]
• LI, NI tussen twee andere klinkers
  • folia [folja], anio [anjo] – maar nooit op de eerste lettergreep
• CU, GU vóór een klinker
  • acua [akwa], cual [kwal], sangue [sangwe]

In andere gevallen – bijv. emosia, abitual, plia – blijft volledig de I of U een klinker.

Deze regels kunnen zonder verwardheid worden genegeerd hoewel ze de normale uitspraak voor tweeklanken definiëren.

Medeklinkers

Deze letters zijn medeklinkers:

Merken eens de volgenden:

• C is altijd als de K in “cafeetje”, nooit als de CH in “acht”.
• F is anders dan de V. Proberen die als een zuiderling te onderscheiden.
• G is niet als de Nederlandse G in “goed”, maar de Duitse G in “gut”.
• J is als de G in woorden uit het Latijn of Grieks, bijv. “logies”.
• N vóór de G of C heeft de klank als de NG [ŋ] in het Engles: longa, ance. NG aan het lettergreepeinde, zoals in bumerang of gangster, heeft te deze klank: de G is stil.
• R is een vibrant of retroflexe medeklinker zoals in het Italiaans of Spaans. Een Nederlandse R is echter aanvaardbaar.
• S is niet een retroflexe medeklinker. Nooit verwarren hij met de X.
• V is niet alleen anders dan de F, ook hij is altijd anders dan de B verschillend in het Spaans.
• X is als de SJ in het Nederlands, de SCH in het Duits en de CH in het Frans en Portugees.
• Z is altijd als de Z in “zee”.

Omdat een aantal mensen heeft het moeilijk met de medeklinkers binnen bijzondere verbindingen of posities, laat het Elefen deze variaties toe:

• J
  • Desgewenst kan de J bij [dʒ] als de J in Engels “judge” worden uitgesproken.
• R
  • Andere R-achtige klinkers (als dat in het Frans, Duits of Engels) zijn aanvaardbaar zolang ze onderscheiden zich van andere klinkers van het Elefen.
• X
  • Desgewenst kan de X bij [tʃ] als de TJ in “katje” worden uitgesproken.
• Z
  • Desgewenst kan de Z bij [ts] als de ZZ in Italiaans “pizza” worden uitgesproken.
• haicu, bahamas
  • Desgewenst kan de H zwijgend laten: [aicu], [ba-amas].
• blog, club
  • Enkele internationale woorden lopen op ongewone medeklinkers uit. Je kan een E op het einde optellen teneinde de uitspraak wordt verlicht: [bloge], [klube].
• spada, strada
  • Een aantal woorden beginnen met de S gevolgd door een medeklinker. Als je vindt deze zwaar, kan je een E vooraan optellen: [espada], [estrada].
• gnostica, psicolojia
  • Een aantal wetenschappelijke woorden beginnen met ongewone medeklinkergroepen, zoals FT, GN, MN, PS of PT. Je kan de eerste medeklinker in de uitspraak weglaten: [nostika], [sikoloʒia].
• ambargris, esflue, fortres, rontgen
  • Enige zeldzame woorden bevatten gecompliceerdere groepen met drie of meer medeklinkers. Als je vindt deze zwaar, kan je een sjwa (een neutrale klinker) optellen: [ambarəgris], [esəflue], [forətres/fortəres], [rontəgen].

Letters uit talen buiten het Elefen

Wanneer letters uit de talen dat niet het Elefen zijn verschijnen in een woord, worden gewoonlijk die uitgesproken als volgt: