mikelonestar | (tema vacua)

• Autor: mikelonestar
• Tema: (tema vacua)
• Data: 2002-09-23 03:16
• Mesaje: 189 (presedente, seguente)

Car Amicos
Mi avir trovato articolo interesantisimo sur Lingua Franca nel
Interlingua.

La va!

Saluti e bona avires
Mike

-  - - - - - - - - - - - - - - - -
Un Vetere Precursor De Interlingua

Proque Interlingua, le moderne reincarnation del latino medieval,
pertine al secunde medietate de nostre seculo presente, on propende a
passar super le previe existentia de un lingua auxiliar anque basate
super le latino que totevia non era planificate, ma resultava del
besonio de marineros in le medie etate de communicar in le portos
mediterranee que illes visitava. Hodie on nomina iste lingua le
Lingua Franca.

Essente le creation plus o minus spontanee de homines inculte ex
plure paises in portos ubi on parlava plure linguas differente, como
italiano, espaniol, turco e arabe, il existeva naturalmente un grande
variation in le dialectos parlate del Lingua Franca, dunque on non
pote considerar lo un lingua unificate; vermente, usar le termino
lingua implicarea forsan un prestigio e un formalitate que illo
nunquam habeva. Ergo il serea probabilemente plus apte describer le
Lingua Franca como un jargon. Illo esseva un idioma solo pro le
momento e pro le circumstantias local, ma tamen possedeva un
importantia notabile durante le seculos de su uso.

Le Lingua Franca era componite de parolas extrahite ex le major
linguas del regiones ubi on lo empleava, principalmente le linguas
romance, dunque le vocabulario multo resimilava le de Interlingua,
e.g. "lavorar" laborar, "volir" voler, "lingo" lingua, ben que le
vocabulario indigeva le grado de standardisation e neutralitate
lingual
a que usatores de Interlingua son accostumate, e parolas restringite
a
un lingua se includeva, e.g. "catibo" mal (italiano  "cattivo),
dependente
del localitate ubi on usava le lingua. Le numero de parolas de
origine
italian monstra su popularitate specialmente in le portos de Italia.

Su grammatica era multo reducite e simplificate:

(a) il mancava inflexiones pro marcar le plural e anque le tempores
del verbo, le quales era indicate per particulos separate; e.g. le
perfecto se formava per le adverbo "ja": "elu ja sabito" ille (o
illa)
habeva sapite.

(b) on utilisava le infinitivo immutabile con le pronomines personal
pro exprimer le tempore presente, le imperativo etc., e.g. "mi avir"
io
habe, "ti avir" tu habe, "dar!" da!, e le sol inflexion era "-to", le
qual on addeva al infinitivo (sin -r) pro formar le tempore passate:
"voi amato" vos amava.

(c) le objecto del verbo era sovente precedite per le parola per: "il
populo amar per elu" le populo le ama; e le adjectivos possessive era
substituite per "di" ante le pronomine: "il paisi de noi" nostre
pais;

(d) le articulos era invariabile, dunque il non existeva concordantia
de genere.

Ecce un texto continue in le Lingua Franca pro illustrar melio le
natura
del lingua -- le "Patre Nostre":

"Padri di noi, ki star in syelo, noi volir ki nomi di ti star saluti.
Noi volir ki il paisi di ti star kon noi, i ki ti lasar ki tuto il
populo
fazer volo di ti na tera, syemi syemi ki nel syelo. Dar noi sempri
pani
di noi di kada jorno, i skuzar per noi li kulpa di noi, syemi syemi
ki
noi skuzar kwesto populo ki fazer kulpa a noi. Non lasar noi tenir
katibo
pensyeri, ma tradir per noi di malu. Amen"

Le Lingua Franca serviva ben le homines qui lo besionava. Al fin on
lo
associava con le classes inferior e forsan anque criminal -- in
summa,
con le vita insalubre. Nonobstante, illo superviveva usque iste
seculo,
ma es nunc toto defuncte e oblidate, excepte su nomine mesme, del
qual
on se servi ancora in multe linguas occidental, e ergo anque in
Interlingua, pro significar "lingua commun".

--per Adrian Pilgrim in "Lingua e Vita" maio - augusto 1997 No. 90

http://adam.cheshire.net/~jjbowks/auxiling/_lfdelev.html